ترجمه

آشنایی با تمامی سبک‌های ترجمه

مترجم و نویسنده

فرید مینایی

21 آبان 1399

زمان مورد نیاز برای مطالعه:5 دقیقه

انواع ترجمه

ترجمه یکی از فعالیت‌هایی قدیمی انسان است که سابقه آن به هزاران سال پیش باز می‌گردد. از گذشته‌های بسیار دور، به دلیل تفاوت‌های زبانی میان اقوام و کشورهای مختلف نیاز بود تا راهکاری برای ارتباط میان انسان‌ها ابداع شود. ترجمه این نیاز را مرتفع کرد. به زبان ساده، ترجمه را می‌توان به معنای برگردان متن از زبان مبدا به زبان مقصد بدون دخل و تصرف در متن تعریف کرد. این کار باید به گونه‌ای انجام شود که در ظاهر و معنی متن اصلی هیچ‌گونه خدشه‌ای وارد نشود.

نایدا یکی از برجسته‌ترین نظریه‌پردازان حوزه ترجمه، این اصطلاح را تحت عنوان بازآفرینی نزدیک‌ترین معادل طبیعی پیام زبان مبدأ در زبان مقصد، چه به لحاظ مفهوم و چه به لحاظ تعریف می‌کند.

از قرن‌ها پیش، انسان به دنبال بهبود کیفیت ترجمه بوده است؛ به همین منظور روش‌های مختلفی از ترجمه متناسب با نیاز روز ابداع شد. در این مقاله قصد داریم تا نگاه جامعی به انواع و سبک‌های ترجمه بیاندازیم. با لینگوبان همراه باشید.

مترجم تخصصی

دو سبک اصلی ترجمه

تقسیم‌بندی‌های مختلفی برای ترجمه پیشنهاد شده است. با این حال، تمام انواع ترجمه را می‌توان در دو زیرگروه کلی یعنی ترجمه مفهوم محور و ترجمه لغت محور طبقه‌بندی کرد.

ترجمه لغت محور: همان طور که از اسم آن پیداست در این نوع، ترجمه بر اساس روساخت زبان مبدا که همان واژگان است، انجام می‌شود. در ترجمه لغت محور قابلیت بالایی برای انتقال پیام و منظور نویسنده وجود ندارد و تنها بخشی از آن چه که مقصود نویسنده است به خواننده منتطق می‌شود. امروزه، این نوع ترجمه طرفداران چندانی در میان مترجمان ندارد. در واقع، ترجمه لغت محور برای ترجمه تخصصی مقاله یا کتاب و یا محتواهایی که به سبک گفتاری هستند اصلا مناسب نیست.

ترجمه مفهوم محور: در این نوع ترجمه تاکید بر انتقام مفاهیم محتوا است. ترجمه مفهوم محور بر اساس زيرساخت زبان مبداء صورت می‌گیرد. از لحاظ انتقال پیام و زیبایی، این نوع از ترجمه نسبت به ترجمه لغت محور برتری دارد. با این حال، ترجمه مفهوم محور مستلزم آن است که مترجم با موضوع متن آشنایی کاملی داشته باشد. برای ترجمه تخصصی مقاله و کتاب، ترجمه مفهوم محور مناسب‌تر است و معمولا توسط مترجمان حرفه‌ای و باتجربه انجام می‌شود.

نگاهی جزئی‌تر به روش‌های ترجمه

یکی از برجسته‌ترین افرادی که در زمینه تقسیم‌بندی انواع ترجمه فعالیت داشته، نیومارک است. دسته‌بندی زیر از سبک‌های ترجمه مطابق با نظر نیومارک است.

ترجمه تحت اللفظی: در این نوع از ترجمه، ساختارهای گرامری زبان مبدا به نزدیک‌ترین برابرنهادهای خود در زبان مقصد برگردانده می‌شوند. با این حال، واژگان در ترجمه تحت اللفظی بدون در نظر گرفتن بافت کلام ترجمه می‌شوند. معمولا، در میان زبان‌هایی که از لحاظ دستوری و واژگانی پایه مشابهی دارند از این نوع ترجمه استفاده می‌شود.

ترجمه وفادار: ترجمه وفادار یکی دیگر از سبک‌های ترجمه است که همانطور که انتظار می‌رود بر انتقال بی‌کم‌وکاست پیام تاکید دارد. به بیان دیگر، در ترجمه وفادار تلاش بر این است تا محتوا در بافت کلام مبدأ و در محدوده‌ی تعریف شده‌ی ساختارهای دستوری زبان مقصد ترجمه شود.

ترجمه کلمه به کلمه: در این نوع از ترجمه، ترتیب واژگان در متن اصلی حفظ می‌شود و بدون توجه به بافت کلام به مصطلح‌ترین معنای خود بازگردانده می‌شوند.

برداشت آزاد: شاید بتوان گفت آزادترین سبک ترجمه همین برداشت آزاد است. دست مترجم برای ترجمه محتوا به سبک برداشت آزاد بسیار باز است. عموما، برداشت آزاد برای ترجمه آثار هنری مانند شعر و نمایشنامه به کار می‌رود. در برداشت آزاد مضامین فرهنگی زبان مبدا به مضامین فرهنگی زبان مقصد مناسب‌سازی می‌شود.

ترجمه معنایی: از دیگر سبک‌های رایج‌ ترجمه، ترجمه معنایی است. در واقع، می‌توان گفت ترجمه معنایی نوع دیگری از ترجمه وفاداری است. تفاوت میان این دو نوع ترجمه در این است که در ترجمه معنایی به ارزش‌های زیبایی شناختی توجه بیشتری می‌شود.

ترجمه آزاد: در ترجمه آزاد، محتوا بدون در نظر گیری سبک و قالب متن اصلی به زبان مقصد بازگردانی می‌شود.

ترجمه ارتباطی: در ترجمه ارتباطی، بیشتر به خواننده محتوا در زبان مقصد توجه می‌شود؛ به طوری که معنای بافتی محتوا به شکلی ترجمه می‌شود که برای خواننده قابل درک و پذیرش باشد.

ترجمه مصطلح: در ترجمه مصطلح پیام محتوا به گونه ای بازآفرینی می‌گردد که در آن ظرایف معنایی با توجه به زبان محاوره و رایج زبان مقصد بازگردانی می‌شود.

منابع

Google

کلید واژه‌ها

سبک ترجمه

سبک‌های ترجمه

روش‌های ترجمه

ترجمه مقاله

ترجمه

ترجمه انگلیسی به فارسی

ترجمه فارسی به انگلیسی

ترجمه فایل صوتی و تصویری

تازه های مرتبط